గత ఏడాదిన్నరగా గాంధీ ఆసుపత్రి కొవిడ్కు ప్రత్యేక వైద్యాలయంగా మారిపోయింది. మధ్యలో కొన్నాళ్లు సాధారణ సేవలు అందుబాటులోకి వచ్చినా రెండోదశ ఉద్ధృతితో అది కాస్తా తాత్కాలికమే అయింది. దీంతో ఇక్కడ వైద్యవిద్యను అభ్యసించే విద్యార్థులకు కొవిడ్ సేవల్లో మినహా.. మరే ఇతర వైద్య విభాగాల్లోనూ అనుభవపూర్వక శిక్షణ పొందే అవకాశం దొరకలేదు. ఈ ఏడాది తుది సంవత్సరం పూర్తి చేసుకున్న ఎంబీబీఎస్, పీజీ విద్యార్థులకు ఇదే పరిస్థితి ఎదురైంది. ఉదాహరణకు గాంధీ ఆసుపత్రిలో కార్డియాలజీ విద్యార్థులు గత ఏడాదిన్నరలో క్యాథ్ల్యాబ్లో శిక్షణే పొందలేకపోయారు. అయినా వారు పరీక్షలు ఉత్తీర్ణులై బయటకు వెళ్లిపోయారు. మరి కార్డియాలజిస్ట్గా కనీసం క్యాథ్ల్యాబ్లో యాంజియోగ్రామ్ చేయడమెలాగో తెలియకుండా.. రోగులకు చికిత్స ఎలా అందిస్తారనేది ఇప్పుడు అంతుపట్టని ప్రశ్న. ఆపరేషన్ చేయాలంటే ఏ రోగానికి ఎక్కడ కొయ్యాలో, ఎలా కొయ్యాలో తెలీకుండానే వైద్యులైపోయిన వీరు రేప్పొద్దున్న నేరుగా రోగుల మీదే ప్రాక్టికల్స్ చేయాల్సిందేనా? రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు బోధనాసుపత్రుల్లోనూ కీలకమైన సమస్య ఇది. రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు వైద్యకళాశాలల్లో కలుపుకొని సుమారు 25,000 మంది వైద్యవిద్యార్థులు కొవిడ్ వల్ల నష్టపోతున్నారు.
నాడి పడితేనే వైద్యుడు.. అసలు చేయి పట్టుకోకుండా.. స్టెతస్కోప్తో గుండె స్పందనలు, ఊపిరితిత్తుల పనితీరు వంటివేవీ తెలుసుకోకుండా వైద్య వృత్తిని కొనసాగించడం అసాధ్యమే. ఇలాంటి అతి ముఖ్యమైన అంశాలను వైద్యవృత్తి తొలినాళ్లలోనే నేర్పిస్తారు. వైద్యవిద్య అంటే అనుభవపూర్వకంగా నేర్చుకోవాలి. కానీ అసలు రోగులను కలవకపోతే ఏమిటి పరిస్థితి? కొవిడ్ దెబ్బకు వైద్యవిద్యలో గతంలో ఎన్నడూ చూడని విపరీత పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. వైద్యవిద్యార్థులు నాడి పట్టని దుస్థితి నెలకొంది. రోగిని ప్రత్యక్షంగా పరీక్షించి, కష్టాన్ని తెలుసుకునే అవకాశం లేకుండాపోయింది. గత ఏడాది మార్చిలో కొవిడ్ ఎప్పుడైతే రాష్ట్రంలో ప్రవేశించిందో.. అప్పటి నుంచి ఇప్పటి వరకూ (మధ్యలో మూడునెలలు తప్ప) క్లినికల్, ప్రాక్టికల్స్లో అనుభవపూర్వక శిక్షణ కొరవడింది. అన్ని సంవత్సరాల వైద్యవిద్యార్థులూ ఇదే తరహా ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్నారు. కేవలం ఆన్లైన్ తరగతులకే పరిమితమవుతున్నారు. గతేడాది తుది ఏడాది వైద్యవిద్యార్థులు కూడా ఎటువంటి అనుభవపూర్వక శిక్షణ పొందకుండానే ఉత్తీర్ణత సాధించడం గమనార్హం. కేవలం పుస్తక పరిజ్ఞానంతో బయటకు వచ్చిన వీరు రోగులకు ఏపాటి వైద్యం అందించగలరనేది ప్రశ్నార్థకం. మాల్స్, బార్లూ.. తెరవడానికి లేని అభ్యంతరం.. వైద్యకళాశాలలకు ఎందుకని కొందరు ప్రశ్నిస్తున్నారు. వైద్యపరంగా తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోగలిగిన వైద్యవిద్యార్థుల్ని మాత్రం ఇళ్లకే పరిమితం చేసి ఆన్లైన్లో నేర్చుకోమనడం విస్మయం కలిగిస్తోందంటున్నారు.
పునాదే దెబ్బతింటోంది
వైద్యవిద్యార్థి రోజువారీ సమయంలో దాదాపు 60 శాతం రోగులతో గడపాలి. వారితో మాట్లాడి, పరీక్షించి, జబ్బు ఎలా వచ్చిందో ఆరా తీస్తారు. ఈ క్రమంలో రోగంతో పాటు రోగి మానసిక స్థితిని పరిశీలించడానికి అవకాశాలుంటాయి. మొదటి సంవత్సరం నుంచే విద్యార్థులు అవయవాల నిర్మాణం గురించి తెలుసుకుంటారు. బయోకెమిస్ట్రీలో నిర్ధారణ పరీక్షల గురించి చెబుతారు. అనాటమీలో మృతదేహాన్ని కోసి పరీక్షించాలి. ఏ అవయవం ఎక్కడుంది? వాటి దగ్గర ఎలా కోత పెట్టాలి? వాటి పనితీరు ఎలా ఉంటుంది? తదితర అంశాలను అనాటమీలో బోధిస్తారు. ఇప్పుడు ఈ శిక్షణ కొరవడడంతో విద్యార్థులు నష్టపోతున్నారు. నేరుగా తరగతులకు హాజరు కాలేని పరిస్థితుల్లో పునాదే దెబ్బతింటోంది.
దగ్గరగా చూసి నేర్చుకునేదే ఎక్కువ
మొదటి సంవత్సరం ఉత్తీర్ణత సాధించగానే.. విద్యార్థులు రెండో సంవత్సరం నుంచి తుది సంవత్సరం వరకూ ఆసుపత్రిలో జనరల్ మెడిసిన్, జనరల్ సర్జరీ తదితర సబ్జెక్టుల్లో అనుభవపూర్వక శిక్షణకు వెళ్లాలి. రోగితో ప్రత్యక్షంగా మాట్లాడాలి. ఈ క్రమంలో వారి రోగ లక్షణాలు పరీక్షిస్తారు. కారణాలు కనుగొంటారు. రోగ చరిత్రను తెలుసుకుంటారు. రోగ లక్షణాలను విశ్లేషించి, నిర్ధారణకు రావడానికి ఈ శిక్షణ ఉపయోగపడుతుంది. ప్రాక్టికల్స్లో పాల్గొంటారు. శవ పరీక్షలను నేర్చుకుంటారు. అవయవాలు ఎక్కడెక్కడ ఉంటాయో.. అవసరమైతే ఎలాంటి జాగ్రత్తలతో శరీరాన్ని కోయాలో తెలుసుకుంటారు. తుది సంవత్సరంలో సాధారణ సర్జరీలన్నీ నేర్పిస్తారు. చెవిలో పురుగు పడితే ఎలా తీయాలి? గొంతులో ఏదైనా అడ్డుపడితే బయటకు తీయడమెలా? ఇటువంటి ప్రాథమిక అంశాల గురించి చెబుతారు. కరోనా సమయంలో ఇవన్నీ నేర్చుకోవడానికి అవకాశాల్లేకుండా పోయాయి. అన్నీ దృశ్యమాధ్యమంలో బోధిస్తున్నారు. ప్రత్యక్షంగా బోధించే దానికి.. పరోక్షంగా దృశ్య మాధ్యమంలో బోధించే దానికి మధ్య చాలా తేడా ఉంటుంది. ఇప్పుడు నాలుగో సంవత్సరం విద్యార్థుల పరిస్థితి మరీ దారుణం. ఏమాత్రం అనుభవపూర్వక శిక్షణ లేకుండానే తుది సంవత్సరం పరీక్షలకు హాజరవుతున్నారు. వీటిలో ఉత్తీర్ణత సాధిస్తే నేరుగా ఇంటర్న్షిప్లోకి అడుగుపెడతారు. కర్ణాటకలో ఆన్లైన్ పాఠాలు బోధిస్తూనే.. కొవిడ్ పరీక్షలు చేసి రోగుల్నే తరగతులకు రప్పిస్తున్నారు. దీనివల్ల కొంత మేరకైనా అనుభవం లభిస్తోందని అక్కడి వైద్యవిద్యార్థి ఒకరు చెప్పారు.
స్పెషలిస్టులకూ అనుభవ శూన్యమే
పీజీ విద్యార్థులకు కూడా అనుభవపూర్వక శిక్షణ కొరవడింది. వీరు తమ స్పెషలిస్టు వైద్యాన్ని పనిచేస్తూ నేర్చుకోవాల్సిందే. అయితే కొవిడ్ కారణంగా రోగులు ఆసుపత్రులకు రాని పరిస్థితుల్లో.. అసలు వారి విభాగాలే పనిచేయని స్థితిలో.. ఈ స్పెషలిస్టు వైద్యవిద్యార్థులు ఎవరిని చూడాలి? ఏవిధంగా నేర్చుకోవాలనే ప్రశ్నలు ఉత్పన్నమవుతున్నాయి. ఉదాహరణకు డెర్మటాలజీ విద్యార్థులు.. రోగులే రానప్పుడు వారు ఎవరికి చికిత్స ఇస్తూ నేర్చుకోవాలి? అలాగే జనరల్ సర్జరీ వారికి అసలు ఆపరేషన్లు చేసే అవకాశాల్లేవు. ఇలాంటప్పుడు వీరికి శిక్షణ ఎలా వస్తుంది? ఇవేవీ నేర్చుకోకుండానే పరీక్షలు రాసి ఉత్తీర్ణత సాధిస్తే.. దాని ఫలితాలు ఎలాగుంటాయి? వీరంతా ఇలాగే డాక్టర్లయి సమాజంలోకి అడుగుపెడితే పరిస్థితి ఏమిటి అనేదే అసలైన ఆందోళన.
ఇతర ఆసుపత్రులకైనా పంపించాలి
కొవిడ్ కారణంగా పీజీ విద్యార్థులకు అనుభవపూర్వక శిక్షణ లేకపోవడం తీవ్ర నష్టమే. గాంధీలో పీజీలు, హౌజ్సర్జన్లు కేవలం కొవిడ్ రోగులను మినహా మరే ఇతర రోగులనూ చూసే పరిస్థితులు లేవు. మొదటిదశ, రెండోదశ అయిపోయాయి. ఇప్పుడు మూడోదశ వస్తుందంటే.. ఇక వైద్యవిద్య కొనసాగేది ఎలా? అనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. ఒకవేళ కొవిడ్ ఆసుపత్రిగా గాంధీని కొనసాగించాల్సి వస్తే.. ఉస్మానియా, నిమ్స్ ఆసుపత్రులకైనా అనుభవపూర్వక శిక్షణకు విద్యార్థులను పంపించాలి. -డాక్టర్ హరీశ్ పుంటికూర, కార్డియాలజీ రెసిడెంట్, గాంధీ వైద్యకళాశాల