ପୁରୀ:ଆଜି ପବିତ୍ର ଶ୍ରୀପଞ୍ଚମୀରେ ରଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ହେବ ରଥକାଠ । ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ରଥଖଳାରେ ୩ଟି ଧଉରା କାଠ ରଖାଯାଇ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯିବ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ମା' ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପୂଜା ପରେ ଏହି କାଠଗୁଡ଼ିକ ସଂସ୍କାର ଓ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ସହ ଅନୁକୂଳ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ତିନି ରଥ ପାଇଁ 3 ଖଣ୍ତ ଧଉରା କାଠ ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ ରାଜଗୁରୁ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯିବ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସମ୍ମୁଖରେ ଚୁନପାଣି ପଡ଼ି ପବିତ୍ର କରାଯିବା ପରେ 3ଟି ଧଉରା କାଠର ମାଜଣା କରାଯିବ । ଏହାପରେ ରାଜଗୁରୁ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାଠର ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ହେବ ।
ସେହିପରି ଆସନ୍ତା ରାମନବମୀ ତିଥିରେ ରଥକାଠ ଚିରଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରାଯିବାର ବିଧି ରହିଛି । ଆସନ୍ତା ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ରଥଖଳାରେ ରଥ ନିର୍ମାଣ ଅନୁକୂଳ ପରେ ତିନି ରଥର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ରଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରଥକାଠ ଆସି ପୁରୀ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ପହଞ୍ଚିସାରିଛି । ମୋଟ 3ଟି ଟ୍ରକରେ 102 ଖଣ୍ଡ କାଠ ପୁରୀରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି । ନୟାଗଡ଼ର ଦଶପଲ୍ଲା ବନାଞ୍ଚଳରୁ ଏହି କାଠ ଆସିଛି । ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କ୍ରମେ ରଥ କାଠ ଆସି ପୁରୀରେ ପହଞ୍ଚିବ ।
ରଥର ତତ୍ତ୍ଵବଧାରକ ସୁଦର୍ଶନ ମେକାପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ 102 ଖଣ୍ଡ କାଠ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି । ଚଳିତ ବର୍ଷ ରଥ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ 812 ଖଣ୍ଡ କାଠର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । 53 ଖଣ୍ଡ କାଠ ପୂର୍ବରୁ ବଳକା ଭାବେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ନିକଟରେ ମହଜୁଦ ରହିଛି । ତେବେ ତିନି ରଥ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମୋଟ 865 ଖଣ୍ଡ କାଠ ଦରକାର ହୋଇଥାଏ । ତେବେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆସିଛି 50ଟି ଧଉରା ଓ 52 ଅସନ କାଠ । ଆଜି ସରସ୍ଵତୀ ପୂଜାରେ ରଥଖଳାରେ 3ଟି ଧଉରା କାଠ ପୂଜା ହେବ ।