ETV Bharat / science-and-technology

ISROની મોટી સફળતા, ચંદ્ર પર પહેલીવાર સોડિયમ મળી આવ્યું

ઈન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશન (Indian Space Research Organisation) એ મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે અને તેના ચંદ્રયાન 2 ઓર્બિટરના એક્સ-રે સ્પેક્ટ્રોમીટર ક્લાસ એ પ્રથમ વખત ચંદ્રની સપાટી પર વિપુલ પ્રમાણમાં સોડિયમ શોધી (Chandrayaan 2 found sodium on the Moon) કાઢ્યું છે.

ISROની મોટી સફળતા, ચંદ્ર પર પહેલીવાર સોડિયમ મળી આવ્યું
ISROની મોટી સફળતા, ચંદ્ર પર પહેલીવાર સોડિયમ મળી આવ્યું
author img

By

Published : Oct 8, 2022, 5:39 PM IST

બેંગલુરુ: ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (Indian Space Research Organisation) એ એક મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે અને તેના ચંદ્રયાન 2 ઓર્બિટરના એક્સ-રે સ્પેક્ટ્રોમીટર ક્લાસ એ પ્રથમ વખત ચંદ્રની સપાટી પર વિપુલ પ્રમાણમાં સોડિયમ શોધી (Chandrayaan 2 found sodium on the Moon) કાઢ્યું છે. ઈસરોએ કહ્યું કે, ચંદ્રયાન 1 એક્સ-રે ફ્લોરોસેન્સ સ્પેક્ટ્રોમીટર (C1XS) એ સોડિયમ શોધી કાઢ્યું છે. આનાથી ચંદ્ર પર સોડિયમની માત્રા શોધવાની શક્યતાઓનો માર્ગ ખુલ્યો છે.

ચંદ્રયાન 2: ધ એસ્ટ્રોફિઝિકલ જર્નલ લેટર્સમાં પ્રકાશિત થયેલા તાજેતરના સંશોધન અહેવાલ અનુસાર, નેશનલ સ્પેસ એજન્સીએ શુક્રવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, ચંદ્રયાન 2 એ લાર્જ એરિયા સોફ્ટ એક્સ-રે સ્પેક્ટ્રોમીટરનો ઉપયોગ કરીને ચંદ્ર પર તેની પ્રથમ ભ્રમણકક્ષા કરી હતી. વિપુલ પ્રમાણમાં સોડિયમની હાજરી જોવા મળે છે. બેંગલુરુમાં ઈસરોના યુઆર રાવ સેટેલાઇટ સેન્ટરમાં બનેલ ક્લાસ તેની ઉચ્ચ સેન્સિંગ ક્ષમતા અને કાર્યક્ષમતાને કારણે સોડિયમ લાઇનનો સ્પષ્ટ પુરાવો આપે છે, એમ નિવેદનમાં જણાવાયું છે.

સોડિયમ: અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, એવું બની શકે છે કે ચંદ્ર પર સોડિયમના ચિહ્નો સોડિયમના અણુઓના પાતળા સ્તરમાંથી પણ આવી શકે છે, જે ચંદ્રના કણો સાથે નબળા રીતે જોડાયેલા છે. જો આ સોડિયમ ચંદ્રના ખનિજોનો ભાગ હોય, તો આ સોડિયમના પરમાણુઓ સૌર પવન અથવા અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોત્સર્ગ દ્વારા સપાટી પરથી વધુ સરળતાથી બહાર નીકળી શકે છે. નિવેદન અનુસાર, આ ક્ષાર તત્વમાં રસનું એક રસપ્રદ પાસું ચંદ્રના પાતળા વાતાવરણમાં તેની હાજરી છે, જે એટલો ચુસ્ત પ્રદેશ છે કે, ત્યાં અણુઓ પણ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.

ચંદ્રયાન 2 અપડેટ: આ પ્રદેશને એક્સોસ્ફિયર કહેવામાં આવે છે, જે ચંદ્રની સપાટીથી શરૂ થાય છે અને હજારો કિલોમીટર સુધી વિસ્તરે છે. ISROએ કહ્યું કે, ચંદ્રયાન 2ની આ નવી માહિતી ચંદ્ર પરની સપાટી એક્સોસ્ફિયરનો નવો અભ્યાસ કરવાની તક પૂરી પાડશે, જે બુધ અને આપણા સૌરમંડળમાં અને તેનાથી આગળના અન્ય વાયુવિહીન પદાર્થો માટે સમાન મોડલ વિકસાવવામાં મદદ કરશે

બેંગલુરુ: ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (Indian Space Research Organisation) એ એક મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે અને તેના ચંદ્રયાન 2 ઓર્બિટરના એક્સ-રે સ્પેક્ટ્રોમીટર ક્લાસ એ પ્રથમ વખત ચંદ્રની સપાટી પર વિપુલ પ્રમાણમાં સોડિયમ શોધી (Chandrayaan 2 found sodium on the Moon) કાઢ્યું છે. ઈસરોએ કહ્યું કે, ચંદ્રયાન 1 એક્સ-રે ફ્લોરોસેન્સ સ્પેક્ટ્રોમીટર (C1XS) એ સોડિયમ શોધી કાઢ્યું છે. આનાથી ચંદ્ર પર સોડિયમની માત્રા શોધવાની શક્યતાઓનો માર્ગ ખુલ્યો છે.

ચંદ્રયાન 2: ધ એસ્ટ્રોફિઝિકલ જર્નલ લેટર્સમાં પ્રકાશિત થયેલા તાજેતરના સંશોધન અહેવાલ અનુસાર, નેશનલ સ્પેસ એજન્સીએ શુક્રવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, ચંદ્રયાન 2 એ લાર્જ એરિયા સોફ્ટ એક્સ-રે સ્પેક્ટ્રોમીટરનો ઉપયોગ કરીને ચંદ્ર પર તેની પ્રથમ ભ્રમણકક્ષા કરી હતી. વિપુલ પ્રમાણમાં સોડિયમની હાજરી જોવા મળે છે. બેંગલુરુમાં ઈસરોના યુઆર રાવ સેટેલાઇટ સેન્ટરમાં બનેલ ક્લાસ તેની ઉચ્ચ સેન્સિંગ ક્ષમતા અને કાર્યક્ષમતાને કારણે સોડિયમ લાઇનનો સ્પષ્ટ પુરાવો આપે છે, એમ નિવેદનમાં જણાવાયું છે.

સોડિયમ: અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, એવું બની શકે છે કે ચંદ્ર પર સોડિયમના ચિહ્નો સોડિયમના અણુઓના પાતળા સ્તરમાંથી પણ આવી શકે છે, જે ચંદ્રના કણો સાથે નબળા રીતે જોડાયેલા છે. જો આ સોડિયમ ચંદ્રના ખનિજોનો ભાગ હોય, તો આ સોડિયમના પરમાણુઓ સૌર પવન અથવા અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોત્સર્ગ દ્વારા સપાટી પરથી વધુ સરળતાથી બહાર નીકળી શકે છે. નિવેદન અનુસાર, આ ક્ષાર તત્વમાં રસનું એક રસપ્રદ પાસું ચંદ્રના પાતળા વાતાવરણમાં તેની હાજરી છે, જે એટલો ચુસ્ત પ્રદેશ છે કે, ત્યાં અણુઓ પણ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.

ચંદ્રયાન 2 અપડેટ: આ પ્રદેશને એક્સોસ્ફિયર કહેવામાં આવે છે, જે ચંદ્રની સપાટીથી શરૂ થાય છે અને હજારો કિલોમીટર સુધી વિસ્તરે છે. ISROએ કહ્યું કે, ચંદ્રયાન 2ની આ નવી માહિતી ચંદ્ર પરની સપાટી એક્સોસ્ફિયરનો નવો અભ્યાસ કરવાની તક પૂરી પાડશે, જે બુધ અને આપણા સૌરમંડળમાં અને તેનાથી આગળના અન્ય વાયુવિહીન પદાર્થો માટે સમાન મોડલ વિકસાવવામાં મદદ કરશે

ETV Bharat Logo

Copyright © 2024 Ushodaya Enterprises Pvt. Ltd., All Rights Reserved.